De twee formules
Van exclusief naar inclusief vermenigvuldig je met 1 plus het tarief: bij 21% is dat × 1,21, bij 9% × 1,09. Een product van €100 exclusief kost de consument €121. Van inclusief naar exclusief deel je door datzelfde getal: €121 ÷ 1,21 = €100. Het btw-bedrag is het verschil: €21.
De fout die iedereen een keer maakt: 21% van €121 aftrekken. Dat geeft €121 − €25,41 = €95,59, een exclusiefbedrag dat €4,41 te laag is en een btw-bedrag dat €4,41 te hoog is. Op één product is dat een detail; op een kwartaal bol-omzet is het een aangifte die niet klopt. Onthoud het als: btw erbij is vermenigvuldigen, btw eraf is delen — nooit aftrekken.
Waarom marktplaatsen dit lastiger maken
Op bol en Amazon voer je een consumentenprijs in, inclusief btw. Alles wat daarna in je administratie gebeurt — factuur, aangifte, marge — gaat over het exclusiefbedrag. Je rekent dus per bestelling terug. Dat is één deling, maar de uitkomst heeft vaak meer dan twee decimalen: €19,99 ÷ 1,21 = €16,5206… Hoe je dat afrondt, bepaalt of je facturen kloppen.
Daar komt bij dat de verzendkosten hetzelfde tarief volgen als het product, en dat een bestelling met twee producten tegen verschillende tarieven (een boek tegen 9% en een boekenlegger tegen 21%) twee grondslagen heeft. Een goed facturatiesysteem splitst dat automatisch; wie het in een spreadsheet doet, doet het per regel en loopt tegen de afrondingsfout aan die hieronder staat.
De afrondingsregel: per factuur, niet per regel
Rond je elke regel apart af op twee decimalen en tel je die op, dan wijkt het totaal soms een cent af van de btw berekend over het subtotaal. De Belastingdienst accepteert beide methoden zolang je consequent bent, maar e-factuurstandaarden zijn strenger: Peppol en UBL controleren of de btw per tarief gelijk is aan het tarief maal het subtotaal van dat tarief, en keuren een factuur bij een centverschil af. De regel die overal werkt is daarom: tel eerst de exclusiefbedragen per tarief op, bereken dan de btw over dat subtotaal. Meer over die controle staat in de UBL-handleiding.
In de praktijk betekent dit dat je de consumentenprijs per regel terugrekent naar een exclusiefbedrag met meer decimalen, die bedragen optelt, en pas op het subtotaal en de btw afrondt. Het factuurtotaal komt dan uit op het bedrag dat de klant heeft betaald, en de btw klopt tot op de cent.
Btw per bestelling, per tarief en per land — automatisch
Winkel Factuur splitst elke marktplaatsprijs in exclusiefbedrag en btw, per tarief en per klantland, en rondt af zoals e-facturen het eisen. Geen spreadsheet meer.
Welk tarief: 21%, 9% of dat van een ander land?
Binnen Nederland is het tarief een producteigenschap: 21% tenzij het product onder het lage tarief valt. Welke producten dat zijn, staat in de uitleg over btw en omzetbelasting. Verkoop je via bol aan een consument in België of via Amazon aan een consument in Duitsland, dan verandert het tarief zodra je boven de EU-drempel van €10.000 zit: je rekent dan met het tarief van het land van de klant — 21% in België, 19% in Duitsland, en een eigen laag tarief per land. De actuele tarieven staan in btw-tarieven per EU-land.
De consumentenprijs op de marktplaats blijft in beide gevallen hetzelfde; wat verandert is de deling. €19,99 aan een Duitse consument is €19,99 ÷ 1,19 = €16,80 exclusief, met €3,19 Duitse btw. Wie overal door 1,21 deelt, draagt in Nederland btw af over omzet die in Duitsland belast had moeten worden, en dat is precies wat de OSS-aangifte per land controleert.
Zo reken je het nooit meer met de hand
Voor een losse controle is onze btw-calculator genoeg: inclusief in, exclusief en btw eruit, voor elk tarief in de EU. Voor een marktplaatsadministratie is per bestelling rekenen geen optie; daar hoort de splitsing per tarief, per land en per regel automatisch te gebeuren op het moment dat de bestelling binnenkomt. Winkel Factuur doet dat voor bol, Amazon, Shopify en WooCommerce en rondt af volgens de regel die e-facturen accepteren. Maak een account aan en vergelijk de btw op je laatste tien bestellingen met wat je zelf had berekend.